5 redenen waarom iedereen gebruik zou moeten maken van Loose Parts
Blog - 5 redenen waarom iedereen gebruik zou moeten maken van Loose Parts

Blog - 5 redenen waarom iedereen gebruik zou moeten maken van Loose Parts

5 redenen waarom iedereen gebruik zou moeten maken van Loose Parts

Door: Bart Poot

Je hebt je ongetwijfeld weleens verbaasd hoe vindingrijk kinderen kunnen zijn. Van letterlijk niks kunnen ze iets maken. Ze vinden een houten stokje buiten op straat. Voor jou een niets zeggend stokje, maar voor je het weet is dat de toverstaf van Elsa (de prinses uit de film Frozen) en zit je kind in een rollenspel met Elsa, Anna, Olaf, Hans, Kristoff en Sven. Een klein voorbeeld wat laat zien hoe creatief kinderen zijn.

Een klein experimentje om te kijken hoe creatief jij bent: Sluit je ogen, en beeld je in wat een simpel houten stokje zou kunnen zijn…

Wellicht dacht jij wel aan een vishengel, een toverstaf, een vliegenmepper, een zwaard, een katapult, een stok om een bal uit de boom te halen. Eindeloos veel mogelijkheden. Of kon je alleen aan het houten stokje denken als een tak van de boom?

In dit blog geef ik je 5 redenen waarom jij jouw kind gebruik zou moeten laten maken van Loose Parts. Maar laat ik eerst even beginnen met uitleggen wat Loose Parts zijn (want je zult niet de enige zijn, die hier nog niet eerder van gehoord heeft).

 

Wat zijn ‘Loose Parts’?

‘Loose parts’ zijn losse dingen die kinderen kunnen manipuleren, verplaatsen en combineren op oneindig veel manieren. De definitie van Loose Parts komt van Simon Nicholson uit 1970: “In any environment, both the degree of inventiveness and creativity, and the possibility of discovery, are directly proportional to the number and kind of variables in it.”

 

Het gaat dus om veelzijdige materialen die uitdaging bieden. Kinderen moeten zelf kunnen kiezen hoe ze spelen met de Loose Parts. Zij bepalen, ontdekken en creëren en kunnen zo dus héél véél variaties maken met één en hetzelfde materiaal. Dit is dus compleet het tegenovergestelde als een puzzel, waar slechts 1 oplossing geldt voor de puzzelstukjes. Materialen waar je aan kunt denken zijn: keien, takken, plankjes, linten, ringen, knijpers, lepels, buizen, schuursponsjes, verfmenghoutjes, lege blikken …

Losse stukjes of ‘loose parts’ zijn magisch voor jonge kinderen en hebben een enorme aantrekkingskracht. Wanneer een omgeving statisch en vast is, lokt dit minder creatief spel uit, dan wanneer kinderen vrij kunnen combineren. Losse onderdelen doen het beter dan materialen die één speelwijze suggereren. Deze regel geldt zowel voor de binnen- als buitenspeelomgeving. Ik schreef eerder al eens een blog over zelfontdekkend leren in het klim&klauter parcours. Hier laten we kinderen in eerste instantie ook vrij om de jungle aan mogelijkheden zelf te ontdekken en hun creativiteit de vrije loop te laten. Tijdens onze zomerkampen staat een zelf te bouwen ninja warrior parcours op het programma. Met natuurlijke materialen worden de kinderen vrij gelaten om een parcours te bouwen.

 

Play is “essential to the health and well-being of children and promotes the development of creativity, imagination, self-confidence, self-efficacy, as well as physical, social, cognitive and emotional strength and skills.” (Committee on the Rights of the Child, 2013)

 

Waarom wil je gebruik maken van Loose Parts?

Hieronder geef ik 5 redenen waarom jij gebruik wilt maken van Loose Parts:

  1. Loose Parts stimuleren actief leren en creativiteit
  2. Loose Parts helpen een kind meer vaardigheden en competenties te ontwikkelen dan de meeste moderne speeltjes
  3. Kinderen kunnen Loose Parts op elke gewenste manier gebruiken, waarbij er geen goed of fout is
  4. Loose parts kunnen gebruikt worden in combinatie met andere materialen om de fantasie en verbeelding van een kind te prikkelen en te ontwikkelen (Kable 2010)
  5. Loose parts stimuleren samenwerken en communiceren met anderen

Hieronder zal ik elk van deze vijf redenen verder uitleggen:

 

Loose Parts stimuleren actief leren en creativiteit

Loose Parts dagen uit tot creativiteit en lokken manipuleren uit. Terwijl ze spelen, bouwen kinderen op een actieve manier kennis op. Losse stukjes zetten aan tot divergent denken: kinderen zoeken zelf nieuwe mogelijkheden, spelideeën en oplossingen met het materiaal. En ze zijn dus actief bezig. Koen Logchies riep eerder al op om bewegend te leren in de klas.

 

Loose Parts helpen een kind meer vaardigheden en competenties te ontwikkelen dan de meeste moderne speeltjes

Waar een puzzel gebruikt wordt om één oplossing te vinden, geven loose parts juist de mogelijkheid om eindeloos te variëren. En variatie is goed voor het brein, het helpt je verbindingen te vinden. Tijdens de lessen maken we veel gebruik van losse materialen, die elke keer weer een andere functie hebben en past bij de belevingswereld van het kind.

 

Kinderen kunnen Loose Parts op elke gewenste manier gebruiken, waarbij er geen goed of fout is

Bij het spelen met losse stukjes is er geen goed of fout. Het spelen met losse stukjes stimuleert het zelfvertrouwen, want kinderen bepalen zelf uitdagingen aansluitend bij hun ontwikkelingsniveau. Hoe mooi is dat?!

 

Loose parts kunnen gebruikt worden in combinatie met andere materialen om de fantasie en verbeelding van een kind te prikkelen en te ontwikkelen (Kable 2010)

In onze lessen maken we geregeld gebruik van zogenaamde pittenzakjes. Maar ja, wat is nou een pittenzakje? In onze lessen zijn dat bijvoorbeeld gekleurde kokosnoten, die we zo snel mogelijk naar de overkant van de jungle moeten brengen (vaardigheid rennen = atletiek). Hierbij combineren we de kokosnoot als element om te verplaatsen door de jungle waar we aan een vaardigheid werken. Kijk maar eens in de keuken wat voor materiaal je zou kunnen gebruiken om toe te voegen aan een spel met je kind.

 

Loose parts stimuleren samenwerken en communiceren met anderen

Dat je van loose parts van alles kunt maken dat moge inmiddels wel duidelijk zijn. Maar het lokt ook uit tot communiceren met anderen. Want hoe moet jouw vriendje anders weten dat deze steen de geheimen appel is waar niemand aan mag komen? En het leuke van deze creativiteit is dat dit ook aanstekelijk werkt. Doordat jij iets bedenkt, helpt dat jouw vriendje weer om daarop voort te borduren en met andere creatieve ideeën en oplossingen te komen.

Om nog maar niet te beginnen over de financiële voordelen van loose parts boven modern (plastic) speelgoed. Denk nog eens even terug aan de simpele houten stok die daar buiten op de grond lag. Al geïnspireerd? Wij zijn heel erg benieuwd! Deel jij jouw loose parts creaties met ons?

 

Oh ja, wist je dat je héél veel inspiratie op internet kunt vinden als je googled op ‘Loose Parts’?!

 

 

p.s. Benieuwd hoe wij loose parts in onze lessen verwerken? Wacht niet en boek een gratis proefles bij jou in de buurt.

 

p.s. 2 Wist je dat wij ook trainingen geven aan kinderopvang organisaties hoe zij creatief kunnen omgaan met het beschikbare materiaal (loose parts)?

 

 

 

 

Bronnen:

  • What do Playgrounds Teach? Simon Nicholson: ‘The Planning and Design of the Recreation Environment,’ University Extension, University of California, Davis, 1970, pp. 5-1 to 5-11
  • Loose Parts Play. 2017. A toolkit by Theresa Casey & Juliet Robertson
  • Kable, J. 2010. Theory of loose parts. Let the Children Play (blog). www.letthechildrenplay.net/2010/01/ how-children-use-the-outdoor-play-spaces.html.
X