Succesbeleving bij ouders en kinderen

Succesbeleving bij kinderen en ouders

Door Koen Logchies

 

De laatste tijd zie ik veel in het nieuws dat kinderen en jongeren prestatiedruk ervaren. Zowel een goede studie afronden als in het eerste elftal van de sportclub spelen behoren tot de ambities. Hierdoor wordt er soms (te veel) prestatiedruk ervaren door jongeren zegt de NOS.

Uit onderzoek is gebleken dat er een groot verschil is tussen de succesbeleving van ouders en kinderen bij het sporten. Ouders zien winnen als belangrijke voorwaarde voor de sportieve ontwikkeling van het kind, terwijl kinderen winnen niet zien als belangrijkste vorm van succes. Juist het leren en onder de knie krijgen van vaardigheden zijn vormen waarin succes wordt beleefd.

Dit zet ons natuurlijk aan het denken. Wanneer is er dan een succes behaald? Is dat wanneer een kind een wedstrijd heeft gewonnen? Of een nieuwe vaardigheid heeft geleerd? Of is dat wanneer het kind zich in heeft gezet? Is meedoen belangrijker dan winnen en kunnen we maar beter de puntentelling afschaffen? Is succes eigenlijk noodzakelijk om te blijven sporten?

In deze blog beschrijf ik de verschillen van succesbeleving en hoe we er samen voor zorgen dat iedere sporter het meeste uit zichzelf haalt.

 

Wat is succes eigenlijk?

Volgens de dikke Van Dale is succes een ‘goede afloop, uitkomst of uitslag’ en ‘iets dat goed afloopt’. Het slagen van een vooraf bedachte opzet is dus succes.
Echter als je vraagt aan iemand “wat betekent succes voor jou?” dan krijg je veel verschillende antwoorden. Iedereen geeft namelijk een eigen betekenis aan succes.

Zo kan het dus ook zijn dat een sportprestatie verschillend wordt geïnterpreteerd. Voor sommigen is met een verloren wedstrijd geen succes behaald. Hierbij is succes volledig afhankelijk van het resultaat.

Echter succes kan ook afhankelijk zijn van het proces. Het kan bijvoorbeeld zo zijn dat in de wedstrijd een trucje is gelukt of dat er goed is samengewerkt door het team.

 

Sporten we voor het winnen?

Wedstrijden spelen is onlosmakelijk verbonden met sport. Men wil zich vergelijken met elkaar. Winnen en verliezen hoort daar vanzelfsprekend bij.

De reden dat we sport blijven beoefenen heeft niet perse te maken met winnen op zich. Uiteraard is het een belangrijke factor, maar uit onderzoek is gebleken dat sporters voornamelijk sporten om zich-zelf te verbeteren en gaan voor het bereiken van een eigen optimale prestatie.
Winst boeken, progressie tonen en beter worden dus!

Van de tegenstanders winnen staat erg laag in de lijst van redenen om met sport bezig te zijn.

Wedstrijden en competitie spelen hebben wel degelijk een positief effect op beter worden, winst boeken en progressie tonen. Neem bijvoorbeeld omgaan met winst en verlies. Dit is zeer leerzaam voor kinderen en dit gebruiken ze nog de rest van hun leven. Het is echter aan de coach/trainer en de ouders om de wedstrijden in een gezond leerklimaat te plaatsen. Winnen en verliezen is hierbij onderdeel van het proces en niet een korte termijn doel op zich.

 

Leerklimaat

Om te blijven sporten en te ontwikkelen is een goed leerklimaat van essentieel belang voor kinderen. In een goed leerklimaat ontwikkelt de sporter zich en krijgt het zelfvertrouwen. De doelen zijn haalbaar en wedstrijden leiden, ongeacht het resultaat, tot leren.

Het leerklimaat wordt samengesteld door de omgeving van het sportende kind. Je kunt hierbij denken aan juffen/meesters, scholen, ouders en sportcoaches.

 

Belangrijke tips voor een gezond leerklimaat

Wij hebben een aantal belangrijke tips voor ouders en coaches op een rijtje gezet om te helpen bij een gezond en goed leerklimaat voor kinderen. Ze staan hieronder. Ben je benieuwd naar meer tips? Lees het artikel van Joyce Jansen (Jeugd- en sportpsycholoog).

Coaches:

  • Leer kinderen dat verliezen niet hetzelfde is als falen. Verliezen moet geen bedreiging van de eigenwaarde zijn.
  • Creëer gelijke competities. Zorg dat kinderen aan elkaar gewaagd zijn.
  • Oefen niet te veel druk uit. Als coach mag je best benadrukken dat streven naar winst belangrijk is, maar jonge sporters mogen nooit het gevoel hebben dat winnen moet.
  • Laat merken dat inzet een belangrijke graadmeter is.
  • Stel individuele en haalbare doelen.
  • Complimenteer en beloon.
  • Schenk aandacht aan de verliezers.

Ouders:

  • Stel de juiste vragen na afloop van een wedstrijd. De uitslag zegt niets over hoe een kind de wedstrijd heeft beleefd.
  • Luister naar de persoonlijke wedstrijdbeleving van uw kind. Vang een kind goed op.
  • Beperk het geven van kritiek. Een kind hoeft niet steeds herinnerd te worden aan een verloren wedstrijd. Herinner ze aan het feit dat je juist veel kunt leren van verloren wedstrijden.
  • Geef kinderen onvoorwaardelijk vertrouwen. Laat zien dat je trots bent.

Hoe het niet moet:

Winnen bij Monkey Moves

Bij Monkey Moves staan we voor fitte, zelfredzame kinderen met een positief zelfbeeld. Wij hebben kleine persoonlijke groepen waardoor we ieder kind persoonlijke aandacht geven.

Competitie komt voor in de lessen, maar is zeker niet een belangrijk element. Kinderen krijgen de gelegenheid om zichzelf met elkaar te vergelijken maar in een duidelijk kader waarbij duidelijk is dat winnen of verliezen niet de belangrijkste factor is.

Hiernaast doen wij veel oefeningen waarbij kinderen foutloos leren. De kinderen voeren een oefening uit waarbij de kans op “falen” gering is en de kans op succes heel groot is. Kinderen ervaren hierbij wat een juiste uitvoering is en worden positief beloond voor hun inzet met applaus, complimenten en veel (heel veel) high fives volgens de richtlijnen van de Growth Mindset Theorie.

 

Samenvattend

In deze blog heb ik uitgelegd dat de succesbeleving tussen ouders en kinderen kunnen verschillen. Vervolgens heb ik succes gedefinieerd en hebben we gekeken of winnen een belangrijke factor is bij het beoefenen van sport. Ook hebben we het gezonde leerklimaat besproken en geven we een aantal tips voor ouders en coaches om een gezond en positief leerklimaat te bewerkstelligen. Als laatst beschrijven we nog even kort hoe we dit aanpakken bij Monkey Moves.

Bedankt voor het lezen en tot snel!

 

p.s. Wil jij ervaren het Monkey Moves sportklimaat ervaren? Dat kan, boek hier jouw proefles!

X