Waarom het belangrijk is om te spelen (ook als je ouder bent)

Waarom het belangrijk is om te spelen (ook als je ouder bent)

 

Door: Dirk-Wouter Smits

 

Het was nog niet zo lang geleden dat iemand tegen me zei “je moet jezelf een speeltuin gunnen”.

En hij legde uit: je werk, of in ieder geval een deel ervan, moet een plek zijn waar je op een prettige manier dingen gewoon kunt uitproberen, waar je kunt spelen, en waar je spelenderwijs jezelf kunt blijven ontwikkelen.

Die opmerking was raak. Ik liep namelijk nogal vast in mijn veelal zittend-en-denkend werkende bestaan als volwassene, waarbij ik te afhankelijk was van anderen en te weinig aan spelen toekwam. Iets dat voor jou als lezer ook herkenbaar is?

Lastig vond ik het bovendien om mijn eigen opgroeiende kinderen, die dagelijks héél veel spelen, te vertellen wat papa nou eigenlijk doet iedere dag en wat daar zo leuk aan is. Terwijl ik zo graag een voorbeeld wil zijn. En wie wil dat nou niet voor je eigen kinderen?

 

Kort na deze ‘reality check’ heb ik het roer flink omgegooid en ben ik als sociaal ondernemer aan de slag gegaan bij Monkey Moves. Daar mag ik nu dagelijks bezig zijn in onze eigen multisport ‘speeltuinen’ voor jonge kinderen. Spelen is daarmee weer teruggekomen in mijn dagelijkse leven, en wel in de vorm van multisport en kleuter-, peuter- en dreumesgym. En dat geeft energie!

 

Spelen is levensbelangrijk

Waar ik in deze blog naar toe wil: spelen is van levensbelang! Ik zal hieronder nog wat verder toelichten dat dat voor álle leeftijden geldt. Voor kinderen klinkt het misschien heel logisch (het zit immers in hun aard om te spelen), maar is het in de moderne maatschappij vaak toch niet zó vanzelfsprekend meer. Voor ons als volwassenen lijkt het misschien iets minder logisch om nog te spelen (we zijn er te oud voor, toch?), maar is het zeker niet minder van belang.

Ik maak een beknopt rondje langs een paar filosofische en wetenschappelijke ‘speelvelden’ om vervolgens uit te komen bij het spelende karakter van Monkey Moves. Ik eindig met wat je daar als ouder zelf aan kunt hebben.

 

In zekere zin is spelen net zo belangrijk voor een gezonde ontwikkeling als eten, slapen en bewegen dat zijn.

 

Een filosofisch uitstapje

Individueel gezien, dus voor ieder persoon, is spelen de basis voor leren. Door te spelen ontdekken we de wereld om ons heen en leren we nieuwe dingen. Op grotere schaal, namelijk op het niveau van de mens als soort, is spelen bovendien de basis voor cultuur. De mens is dus een spelend wezen (‘homo ludens’). Spelen zit in ons DNA. Als spelen overbodig zou zijn, dan zou dit type gedrag niet zijn behouden in de evolutie van de mens. In zekere zin is spelen net zo belangrijk voor een gezonde ontwikkeling als eten, slapen en bewegen dat zijn.

 

Wat de wetenschap ons leert over spelen

Veel diersoorten spelen er op los. Denk maar aan jonge apen die elkaar achterna zitten of aan stoeiende welpen. Een reden voor dit spelgedrag is dat jonge dieren zo de vaardigheden leren om te jagen en te vechten, welke ze nodig hebben als ze groot zijn.

Wetenschap leert echter dat jonge dieren die meer spelen later niet persé succesvoller zijn in de jacht en het zoeken van eten dan soortgenoten die minder spelen. De werkelijke verklaring voor het nut van spelen zou weleens veel ruimer kunnen zijn dan enkel het aanleren van heel specifieke overlevingsvaardigheden. In zijn algemeenheid lijkt spelen belangrijk voor het ontstaan van verbindingen in de hersenen, waardoor niet één specifiek kunstje wordt geleerd maar veeleer een breed arsenaal aan handelingen voor heel verschillende doelen, aldus John Byers van de Idaho University.

Spelen heeft dan dus niet een heel specifiek doel, maar is een globale mindset waardoor het mogelijk is om van alles te leren, van motorische vaardigheden tot cognitieve vaardigheden en sociale vaardigheden.

 

De kern van spelen is DURVEN

Waardoor wordt de speel mindset van dieren, en dus ook van mensen, nu eigenlijk gekenmerkt? Mark Mieras (wetenschapsjournalist) geeft aan dat het alles met durven te maken heeft: grenzen zoeken, risico’s nemen, fouten maken, laten gebeuren en zodoende leren. Durven stelt kinderen in staat om heel veel verschillende ervaringen op te doen en ondertussen veel te leren.

Als volwassenen en ouders lijken we de speel mindset inclusief het durven soms een beetje vergeten te zijn. Dat is jammer, want durven tijdens spelen levert heel veel op. Zoals gezegd, meer ervaringen, meer verbindingen in de hersenen en dus meer leer- en ontwikkelingsmogelijkheden. En niet alleen voor kinderen maar óók voor volwassenen. Als wij meer durven te spelen is dat goed voor ons welbevinden en geeft het ons direct energie.

Maar bovendien: als wij meer durven te spelen én laten zien dat dat voordelige gevolgen heeft, dan kan dat meteen ook een heel positieve impact hebben op onze kinderen die ons als leidend voorbeeld zien (sociale leertheorie).

 

Aandacht voor samen spelen

In onze moderne maatschappij is de speel mindset van kinderen steeds minder vanzelfsprekend geworden. Kinderen brengen bijvoorbeeld veel tijd door zittend achter beeldschermen, hetgeen nogal beperkend kan zijn voor lichaam en geest. Volwassenen en ouders hebben zelf de sleutel in handen om de speel mindset van hun kinderen te activeren. We kunnen zelf het goede voorbeeld zijn. Namelijk door meer samen te spelen met je kind. Dat vinden we als volwassenen wel eens lastig. Hoe begin je? Hoe voel je het aan? Wat kun je laten gebeuren in het spel? En waar wil je (soms krampachtig) toch nog controle over hebben?

 

Wat Monkey Moves doet met spelen

Bij Monkey Moves zijn we bezig met de praktische uitwerking bij deze vragen gericht op spelend leren en leren spelen. Bewegen en sport zijn het middel om kinderen spelenderwijs gezondheid en zelfredzaamheid bij te brengen.

Samen spelen is de rode draad en elke Monkey Moves docent is continu bezig met spelelementen in de lessen. Zowel voor dreumesen (samen met hun ouders) als voor peuters, kleuters en basisschool kinderen. Hierbij hoort ook muziek, dans en uitdagende klim- en klauterparcoursen welke de speel mindset steeds écht activeren.

Laat je als ouder dus inspireren door Monkey Moves en speel mee(r) met je kind! Het zal ten goede komen aan de ontwikkeling van je kind. En ook niet onbelangrijk: je krijgt er zelf je eigen speel mindset door terug.

Benieuwd hoe wij jou en jouw kind spelenderwijs leren ontwikkelen? Boek nu een gratis proefles.

 

Tot slot…

Terugkijkend naar het begin van dit blog is het fijn dat ik mijn kinderen, via Monkey Moves, kan laten zien dat je je hele leven mag spelen. Of in ieder geval, dat het nooit te laat is om wéér te gaan spelen.

X