Wat is physical literacy?

Wat is physical literacy?

Physcal literacy is een parapluterm en betekent letterlijk lichamelijke gelettertheid. De term komt voor in het Long Term Athlete Development Plan (LTAD) maar wordt geïntroduceerd door de Engelse pedagoge Margaret Whitehead.

Margaret Whitehead stelt dat “Door ons te bewegen verhouden we ons tot onze omgeving oftewel om ons heen is een wereld van (bewegings)mogelijkheden”. Een fysiek geletterd persoon ziet deze mogelijkheden om ons heen en weet zich raadt met de uitdagingen die deze wereld brengt.

Steenbergen (2017) interpreteert de visie over fysieke geletterdheid van Whitehead als volgt: “Een boom is om in te klimmen, een heuvel om over te springen een touw om aan te hangen, een bal om tegen te trappen of te vangen en water is om in te spelen of te zwemmen, et cetera. Bepaalde bewegingsvaardigheden zijn dus een noodzakelijke voorwaarde om ons te verhouden tot de omgeving, maar ook dat als bepaalde bewegingsvaardigheden achterblijven, de (bewegings)wereld letterlijk kleiner wordt. De boom blijkt dan niet als ‘beklimbaar’ te worden aangemerkt, het water niet om in te zwemmen en de sloot lijkt eerder een breed kanaal dan een ‘overspringbare plas water’” (http://www.sportknowhowxl.nl/nieuws-en-achtergronden/vraag-en-antwoord/item/110172/ ).

Er zijn vele definities van physical literacy maar welke definitie ook gebruikt wordt de leven lange deelname aan fysieke activiteit en de volgende onderdelen, in drie categorieën, zijn volgens Whitehead onmisbaar:

  • emotioneel: motivatie, zelfvertrouwen, waarde en verantwoordelijkheid
  • fysiek: effectieve interactie in verschillende contexten
  • cognitief: kennis en begrip

Animatie over fysieke geletterheid

Het LTAD plan is in Canada ontwikkeld. De term physical literacy is daar dan ook een gangbare term en wordt op scholen veel gebruikt. In dit Canadese filmpje wordt op een mooie manier uitgelegd wat physical literacy is:

Kernelementen van fysieke geletterdheid uiteengezet

Steenbergen (2017) zet elk kernelement van physical literacy als volgt uiteen:

Motivatie om de eigen ‘motorische mogelijkheden’ verder te ontwikkelen. Ieder individu heeft een bepaalde motorische potentie of motorische mogelijkheden, hoe verschillend en uniek deze ook zijn. De ontdekking en verdere ontwikkeling van de motorische mogelijkheden dragen bij aan de kwaliteit van leven. Hier komen ook de meer zelfregulatieve vaardigheden in beeld. Is bijvoorbeeld een kind, vaak met steun van anderen, in staat om zijn eigen niveau van bewegen in te schatten, beweegdoelen te stellen en deze te volgen en waar nodig bij te stellen.

De competentie te bewegen binnen een brede variatie van uitdagende beweegsituaties. Iemand die ‘Physical Literate’ is heeft het vertrouwen om in tal van uitdagende beweegsituaties te bewegen. Hier gaat het bijvoorbeeld om motorische capaciteiten als balans, coördinatie, flexibiliteit, precisie, kracht en oog-handcoördinatie. Vanuit de relationele visie op bewegen gaat het er niet alleen om dat iemand beschikt over een brede range van bewegingsvaardigheden, maar ook dat iemand deze kan ‘toepassen’ binnen uiteenlopende, uitdagende beweegsituaties.

Vertrouwen in de eigen bewegingsmogelijkheden. Iemand die ‘Physical Literate’ is, heeft een vanzelfsprekend gevoel van de eigen bewegingsmogelijkheden en kan op een adequate wijze in interactie treden met de omgeving.

Begrip van factoren die invloed hebben op bewegen en gezondheid. Een ‘Physical Literate’ persoon heeft kennis van factoren die bijdragen aan de verbetering van zijn bewegingsvaardigheden en de gezondheid. Hier gaat het dus om de meer cognitieve component van Physical Literacy.

Regelmatig bewegen, een leven lang bewegen, dragen bij aan de kwaliteit van leven. In enkele omschrijvingen van Physical Literacy wordt ook opgenomen dat het uiteindelijk gaat om ‘regelmatig bewegen’ en ‘een leven lang bewegen’, iets wat uiteindelijk kan bijdragen aan de kwaliteit van leven.

Fysieke geletterdheid als kapstok voor Monkey Moves

Fysieke geletterdheid is een hele belangrijke kapstok voor Monkey Moves. Sterker nog het is de basis waar vanuit onze visie is gebouwd. Als je kijkt naar onze slogan en deze legt langs de kern elementen van physical literacy dan zie je dat heel veel direct terug in de slogan van Monkey Moves terug te vinden is: “Multisportlessen als middel voor fitte zelfredzame kinderen met een positief zelfbeeld als start van een leven lang gezond bewegen ”.

X